Page 24 - สะพานเครื่องหนุนมั่น

2-5

4 ความยาวของแผ่นกันทรุดต้องคำนวณหา เพื่อให้มีขนาดเพียงพอรับ

น้ำหนักร่วมกับลักษณะของดินที่สร้างได้ หรืออาจจะใช้กฎในสนามพิจารณาคือ
- ความยาวของแผ่นกันทรุดเท่ากับ 8 เท่าความหนาของแผ่นกัน

ทรุดเมื่อความสามารถรับน้ำหนักของดินเท่ากับหรือน้อยกว่า 4 ตัน ต่อตารางฟุต

- ความยาวของแผ่นกันทรุด เท่ากับ 6 เท่าความหนาของแผ่นกัน
ทรุดเมื่อความสามารถรับน้ำหนักของดินมากกว่า 4 ตัน ต่อตารางฟุต

- ถ้าไม่รู้ความสามารถรับน้ำหนักของดินแน่นอนให้ใช้ความยาวของ

แผ่นกันทรุดเป็นฟุต เท่ากับ 2/3 ของความหนาเป็นนิ้ว
1.2.3 แกงแนง

1.2.3.1 แกงแนงทางข้างหรือแกงแนงตามยาว ใช้ยึดระหว่างทอดเว้นทอดของ
สะพานที่ใช้ตะม่อแถวเดียวไม่เกิน 25 ฟุต และใช้ยึดระหว่างตับของตะม่อหมู่วางหรือตะม่อหมู่ปัก

1.2.3.2 แกงแนงทางระดับ ใช้ยึดภายในตับของตะม่อหมู่วาง และตะม่อหมู่ปักใน
กรณีที่ความสูงของเสาเกินความสามารถ คือ L = 2.5 x หน้ากว้าง

1.2.3.3 ขนาดของแกงแนงอย่างน้อย คือ 2 x 12 ยาวตามต้องการ
2. แรงต่างๆ ที่เกิดแก่สะพาน

ในการออกแบบสะพานก็ดี ผู้ที่ทำการสร้างสะพานตามแบบ ที่ออกมาแล้วก็ดี, ผู้ที่ไปตรวจสะพานที่

ชำรุดเพื่อจัดการซ่อมแซมก็ดีจะต้องรู้ถึงกำเนิดของแรงที่กระทำต่อชิ้นส่วนต่าง ๆ ที่ประกอบเป็นสะพานและ
ชิ้นส่วนต่าง ๆ นั้นจะเกิดอาการอย่างไร เช่น อ่อนตัว,อัดตัวจนย่น,ฉีกขาด,บิดหรือยืดออก ทั้งนี้จะได้นำมา

พิจารณาว่าความแข็ง,ความเหนียว และขนาดจะสามารถทนแรงที่เกิดขึ้นเหล่านั้นได้หรือไม่

น้ำหนักยานพาหนะที่แล่นบนสะพานและน้ำหนักของชิ้นส่วนที่ประกอบเป็นสะพานเองจะทำให้เกิด
แรงต่างๆขึ้นต่อชิ้นส่วนดังกล่าว ซึ่งในทางการช่างเราเรียกว่า “แรงภายนอก” เมื่อมีแรงภายนอกมากระทำ

ต่อชิ้นส่วนต่างๆของสะพาน ชิ้นส่วนต่างๆนั้นก็ย่อมจะต้านทานโดยเกิดขึ้น จากในตัวของวัสดุเอง แรง
ต้านทานที่เกิดขึ้นในเนื้อวัสดุนี้ เราเรียกว่า “แรงภายใน” ซึ่งแรงนี้จะมีมากหรือน้อยย่อมขึ้นอยู่กับชนิดของ

วัสดุนั้น ซึ่งหาได้จากการทดลองมี ลองดึง,อัด,ดัดฯลฯ ดูต่าง ๆ กันแล้วหาไว้เป็นหน่วยหน้าตัด (ตาราง

นิ้ว,ตารางเซนติเมตร) ซึ่งใช้ชื่อเรียกว่า “แรงใน” ของวัสดุนั้น ๆ เมื่อเราทราบว่าวัสดุต่าง ๆ มีแรงต่อต้าน
ประจำเป็นกี่หน่วยเท่าใด แล้วถ้าเกิดมีแรงภายนอกมากระทำต่อวัสดุชนิดนั้นจำนวนหนึ่ง เราก็จะหาได้ว่า จะ

ใช้วัสดุนั้นโตขนาดเท่าใด ก็จะเป็นเรื่องที่ทำได้ไม่ยาก คือนำ “แรงใน” ที่สามารถรับได้ต่อหนึ่งหน่วยของ
พื้นที่ของวัสดุนั้นไปหารแรงจากภายนอกทั้งหมดที่มากระทำต่อวัสดุ ก็จะได้พื้นที่ของหน้าตัด หรือ

เรียกว่าขนาดของวัสดุนั้น ๆ ตามต้องการ สิ่งสำคัญที่เราจะต้องรู้ต่อไปก็คือชิ้นส่วนใดรับแรงภายนอกอย่างไร

เพื่อที่จะได้คำนวณโดยการใช้ “แรงใน” ให้ตรงกันหลักการอันนี้จึงออกมาเป็นสูตรต่างๆที่จะกล่าวต่อไป
3. แรงภายนอก

แรงภายนอกที่กระทำต่อชิ้นส่วนต่างๆของสะพานนั้น เมื่อพิจารณาแล้วจะมีอยู่ด้วยกัน 3 ชนิด

3.1 แรงจากน้ำหนักจร
ได้จากน้ำหนักของยวดยานที่วิ่งบนสะพาน ในทางการคำนวณเรา เรียกว่า “น้ำหนักจร”

(Live load) ซึ่งใช้สัญลักษณ์ตัวย่อ (LL)